Floris Alberse

Plan je strategiesessie

Leiderschaps-
ontwikkeling

Wat is leiderschapsontwikkeling? Wanneer is het nodig? Wie is er verantwoordelijk voor? Hoe ontwikkel je het? En wat zijn de voordelen?

Voor directeuren en bestuurders

De antwoorden van mensen ‘aan de top’ worden gedurende hun loopbaan steeds langer, blijkt uit onderzoek. Voordat je het weet ben je als directeur of bestuurder vooral aan het zenden. Dan kan het vuur van medewerkers doven. Want een belangrijke vaardigheid van leiders is, naast goede beslissingen nemen, juist ook: nieuwsgierig zijn, vragen stellen en luisteren. Ofwel: een ruimte creëren waarin jullie samen leren en leiderschap ontwikkelen. Dat begint ermee dat je eigen bewustzijn vergroot, telkens weer.

Zes vragen
en antwoorden
over leiderschaps-ontwikkeling.

1. Wat is leiderschapsontwikkeling?

Leiderschapsontwikkeling speelt zich af op drie lagen: de groei van jou als mens, van je directieteam en de ontwikkeling van leiderschap van alle mensen in en rond de organisatie. Management onderscheidt zich van leiderschap. Management gaat over het aansturen van de dagelijkse processen. Leiderschapsontwikkeling gaat over het voortdurend vergroten van bewustzijn: van jouw persoonlijke bewustzijn en van het systeembewustzijn. Om van daaruit bij te dragen aan de bedoeling van de organisatie.

De betekenis van leiderschapsontwikkeling is het leren van nieuwe perspectieven en vaardigheden die nodig zijn om jezelf, de organisatie en onze maatschappij verder te brengen. Daarin verschilt management van leiderschap:

Management: ‘Doen we de dingen goed?’ Command & control.
Leiderschap: ‘Doen we de goede dingen?’ Aanvoelen & inspelen.

Veranderingen binnen en buiten je organisatie vragen om telkens nieuwe, dienende antwoorden en beslissingen. Hoe richt je de relaties tussen mensen en afdelingen vervolgens in? Dat is de vraag bij leiderschapsontwikkeling. Het is als bestuurder, directieteam en organisatie voortdurend leren en ontwikkelen. Dat maakt het tot een kunst. En omdat het altijd persoonlijk is -verbonden aan wie jij ten diepste bent- spreek ik van leiderschap als levenskunst.

2. Wanneer is leiderschapsontwikkeling nodig?

Leiderschapsontwikkeling is een continu proces dat voortdurend aandacht vraagt, net zoals de onderhoud van een huis of kantoor. Als het lekker loopt in je werk, in je directieteam en in je organisatie, kun je jezelf de vraag stellen: hoe draag ik eraan bij dat het ook op termijn zo blijft? Met je antwoorden bouw je verder aan het behoud van je plezier, het verbeteren van relaties en het boeken van betekenisvolle resultaten.

Daarnaast is leiderschapsontwikkeling nodig bij een impactvolle gebeurtenis. In je directieteam of organisatie is dat bijvoorbeeld een fusie, leiderschapswissel, schandaal of een nieuwe koers. Het schudt de organisatie op en daagt jou als leider uit: hoe zijn we hier gekomen, waar staan we nu en hoe verder? Het kan ook zijn dat resultaten lange tijd tegenvallen, dat er een hoog ziekteverzuim is of dat er een constante negatieve sfeer hangt.

Leiderschapsontwikkeling kan ook nodig zijn door een belangrijke gebeurtenis in je persoonlijke leven. Bijvoorbeeld met een verhuizing van de ene woonplaats naar de andere, het verlies van een dierbare of van een baan, een nieuwe liefdesrelatie of juist het beëindigen van een oude, een burn-out of een nieuwe levensfase. Ook dan stelt het leven vragen aan je: wat nu?

3. Wie is er verantwoordelijk voor leiderschapsontwikkeling?

Het korte antwoord is: jij. Niet omdat jij als mens meer bijzonder bent dan je collega’s (ik kan het mis hebben, hoor), maar wel omdat je vanuit je functie als directeur of bestuurder op een unieke plek staat. Je bent bevoegd eindverantwoordelijke beslissingen te nemen, wat je een specifieke machtspositie geeft. In Nederland vinden we macht af en toe een vies woord, maar het is nu eenmaal zo.

De mensen om je heen kijken naar je. Als jij aanschuift aan tafel, verandert het gesprek. Ook al ben je een toegankelijke baas, je blijft de baas. Mensen luisteren anders naar jouw woorden dan naar die van andere collega’s. En collega’s kijken nog nauwgezetter naar je gedrag. Want al zeg je het één, als je anders handelt, dan telt dat, of je je daar nou van bewust bent of niet.Je gedrag is veel belangrijker dan je woorden.

Dat maakt dat leiderschapsontwikkeling vleugels krijgt als de top van de organisatie begint bij zichzelf. Ik heb in het verleden prachtige trainingen leiderschapsontwikkeling en leiderschapsprogramma’s begeleid waarin middenmanagers en toptalenten zich ontwikkelden. Als zij met hun vergrote bewustzijn en nieuw aangeleerde gedrag de deksel op hun neus krijgen in contact met hun leidinggevenden, dan gaan de luiken ook weer snel dicht en leren ze dat nieuwe gedrag in rap tempo weer af. Alle inspanningen van de afdeling HR, het geld en de tijd voor de mooie cursussen ten spijt, in de praktijk verandert er dan bijzonder weinig. Jij bent dus aan zet.

Met goed gekozen kleine wijzigingen in je gedrag kun je een groot verschil maken. Een voorbeeld daarvan is een bestuurder die ik begeleidde. Hij leidde een talige, goed gebekte organisatie en in zijn jaarlijkse toespraak besloot hij geen gelikt verhaal te vertellen, maar vertelde nu een echt verhaal, over hoe hij zelf aan het leren is en wat hij daarin tegenkomt. Daarmee opende hij een nieuwe laag van contact: een symbolische ruimte waarin medewerkers elkaar kunnen ontmoeten.

Het laat zien dat de organisatie zover kan groeien als waar de leiders zijn. Daarom ben jij als directeur of bestuurder zo belangrijk.

4. Hoe ontwikkel je je eigen leiderschap?

Talloze adviseurs en consultants hebben boeken geschreven over leiderschapsontwikkeling. Van praktische zelfhulpboeken tot managementliteratuur en wereldvisies. Er zijn bovendien veel opleidingen, cursussen en trainingen in leiderschapsontwikkeling. Het aanbod is groot. Waar begin je met ontwikkelen?

Ook hier is het antwoord: bij jezelf. Al doe je de kleinste dingen anders, alleen dat al brengt een rimpeling teweeg in de organisatie. Een belangrijk instrument in organisatieverandering en cultuurverandering ligt dus in je eigen gedrag en overtuigingen. Als jij durft te leren, dan geef je anderen op onbewust en bewust niveau de toestemming en aanmoediging om dat ook te doen, om kwetsbaar te zijn en nieuwe paden te bewandelen. Je draagt bij aan de benodigde psychologische veiligheid.

Vragen voor je eigen leerlijn

5. Hoe ontwikkel je het leiderschap van je organisatie?

Als directieteam zijn jullie een voorbeeld voor de hele organisatie. Mensen kijken naar jullie en reageren daar op. Als er een gebrek aan onderling vertrouwen is, dan is dat te voelen tussen afdelingen. De eerste stap in leiderschapsontwikkeling van de organisatie is dus vaak aan de slag te gaan met je eigen team.

Een belangrijke stelregel daarin is: contact voor contract. Eerste de relatie, dan de inhoud. Als het op relationeel niveau namelijk goed zit, dan is de inhoud vaak zo af te tikken. Investeren in onderling vertrouwen loont.  Als jullie elkaar weten te vinden en elkaar ook aanspreken op gedrag, dan plukt de hele organisatie daar de vruchten van.

Wat is dan een goed moment? Dat kan bij een nieuwe teamsamenstelling zijn, of als de spanningen oplopen, of voordat jullie een nieuw visietraject ingaan.

Wanneer jullie als directieteam meer zicht hebben op jullie ontwikkeling, dan kun je de leiderschapsontwikkeling steeds verder uitbreiden in de organisatie. Dat hoeft niet chronologisch te zijn, als je maar bereid bent om naar jezelf te kijken. Daarvoor is het in zekere zin nooit te laat, en zeker nooit te vroeg.

Vragen voor je directietam

6. Waarom leiderschapsontwikkeling? Wat zijn de voordelen?

Persoonlijke leiderschapsontwikkeling heeft vaak tot doel dat je werkt en leeft op een manier die bij jou past, dat je verbinding ervaart in voor jou belangrijke relaties, en dat je zin in het leven ervaart. Soms is een onderdeel daarvan om schoon schip te maken met ervaringen uit je verleden, waardoor je meer ontspanning voelt in het hier en nu. Als ik het groots aanzet: je komt dichterbij je eigen zijn en bewandelt je eigen levenspad, wat vaak leidt tot een gevoel van rust, plezier en voldoening. Het innerlijke idee van ‘zo klopt het’.

Je persoonlijke uitdagingen als directeur of bestuurder hangen nauw samen met de ontwikkelmogelijkheden van de organisatie. Die kan op veel vlakken niet verder groeien dan waar het leiderschap is. Jouw leiderschapsontwikkeling heeft in deze context tot doel dat je andere mensen inspireert met je innerlijke houding, je gedrag en visie, zodat je bijdraagt aan betekenisvolle resultaten.

Leiderschapsontwikkeling in brede zin leidt tot een gezonde en sterke organisatie waarbij jullie met elkaar jullie missie realiseren. Mensen voelen zich verbonden met elkaar en de organisatie, weten van elkaar wie wat doet en er is onderling vertrouwen. Medewerkers werken met bezieling, omdat de bedoeling helder is en er een beroep gedaan wordt op ieders kwaliteiten. Dit leidt tot plezier op de werkvloer en meer betekenisvolle resultaten voor jullie doelgroep en voor de maatschappij als geheel.

Plan jouw strategiesessie

We ontmoeten elkaar, verkennen je situatie en je vraag, en we stippelen de eerste stappen van een strategie uit om jouw doelen te bereiken. Desgewenst krijg je een voorstel voor een leiderschapstraject op maat.

Jouw leiderschapstraject

Wat wil jij ontwikkelen? En wat kan een leiderschapstraject bij Floris je opleveren?

FA_website_afbeelding

Wat kan ik voor je betekenen?

Volle agenda?

Het kan er wel eens bij inschieten om stil te staan bij de echte vragen in het leven en leiderschap.

Ik bied je graag drie reflectiemomenten aan: je ontvangt ze per mail en ze duren een paar minuten.

Zodat je je dag daarna met aandacht en focus kunt continueren. En op termijn wellicht meer plezier en voldoening ervaart.

Zin in drie reflectiemomenten?

Uitschrijven kan altijd met één klik. Je gegevens zijn veilig en worden nooit met anderen gedeeld.

Je agenda vol met overleggen?

Dan kan het er wel eens bij inschieten om stil te staan bij de echte vragen in je leven en leiderschap. Dat is wat ik regelmatig hoor van directeuren en bestuurders die contact met me opnemen.

Daarom bied ik je drie reflectiemomenten aan. Het zijn nano-retraites van een paar minuten die ik je per mail stuur. Zodat je je dag daarna met plezier en voldoening kunt continueren.

Nieuwsgierig?

Je gegevens bewaar ik zorgvuldig en ik deel ze nooit met anderen. Uitschrijven kan altijd met één klik.